OpenConstruction Academy
Sign in / Register
EN

Plays from YouTube (privacy-enhanced mode) only after you press play. Privacy

PolskiPoland7:10Essentials

Roboty dodatkowe: wycena zmiany, aneks i waloryzacja

Extra works: pricing a change, annex and indexation

How do I price extra works, record them as an annex to the contract, and protect myself against rising prices?

Przy wynagrodzeniu kosztorysowym wykonawca może żądać dopłaty za prace spoza zestawienia, ale nie za prace wykonane bez zgody inwestora, a przy ryczałcie co do zasady nie; dlatego idź po kolei: zlecenie inwestora na piśmie, wycena, aneks podpisany przez obie strony. Garderoba to ścianka 4 m × 2,70 m (10,8 m²) i tynk z obu stron (21,6 m²), wyceniane z tymi samymi narzutami co oferta (12 % kosztów pośrednich, 6 % zysku) po 225,35 zł i 155,61 zł za m², razem 5 794,96 zł netto. W programie to zlecenie zmiany z wpływem na harmonogram 0 dni, które składa wykonawca, a zatwierdza inwestor, i które podnosi umowę z około 365 do około 371 tys. zł (nieco ponad 1,5 %). Przed wzrostem cen chroni klauzula waloryzacyjna ze wskaźnikiem, miesiącem bazowym, progiem i limitem; w przykładzie wzrost o 2,66 % jest poniżej progu 5 %, więc kwota się nie zmienia.

With cost-estimate remuneration the contractor may claim extra payment for work outside the estimate, but not for work done without the investor's consent, and with a lump sum in principle not at all; so go step by step: the investor's written order, your price, an annex signed by both sides. The wardrobe is a wall of 4 m x 2.70 m (10.8 m2) and plaster on both sides (21.6 m2), priced with the same overheads as the offer (12% indirect costs, 6% profit) at PLN 225.35 and PLN 155.61 per m2, PLN 5,794.96 net in total. In the program it is a change order with a schedule impact of 0 days, submitted by the contractor and approved by the investor, which raises the contract from about PLN 365,000 to about PLN 371,000 (just over 1.5%). Rising prices are covered by an indexation clause with an index, a base month, a threshold and a cap; in the example a rise of 2.66% is below the 5% threshold, so the amount does not change.

You will produce

A change order 'annex no. 1, walk-in wardrobe' of PLN 5,794.96 net (wall 10.8 m2 at PLN 225.35 and plaster 21.6 m2 at PLN 155.61 per m2) with zero days of delay, taking the contract from about PLN 365,000 to about PLN 371,000, and an indexation test of +2.66% against a 5% threshold.

Sources

  • Kodeks cywilny (wynagrodzenie kosztorysowe, ryczałt, klauzula waloryzacyjna)
  • GUS, wskaźnik cen produkcji budowlano-montażowej (wstępne dane, wrzesień 2026)

Transcript

0:00 Roboty dodatkowe

Kwiecień, ściany rosną. Dzwoni inwestor: chcę jeszcze garderobę w sypialni. Jedna ścianka więcej i tynk. Ile to kosztuje? Kto podpisuje taką zmianę? A jeśli w trakcie budowy podrożeją materiały, to kto za to zapłaci? Dziś policzymy jedno i drugie. Ten film jest dla ciebie, jeśli budujesz i nie chcesz pracować za darmo.

I dla ciebie, jeśli jesteś inwestorem i chcesz wiedzieć, za co dopłacasz. Pracujemy na tym samym domu i tej samej umowie. Na koniec będziesz mieć wycenę robót dodatkowych, czyli robót spoza umowy. Do tego aneks, czyli pisemną zmianę umowy, wpisany w program. I plan na wzrost cen. Roboty dodatkowe biorą się z dwóch stron. Pierwsza: inwestor chce czegoś więcej, jak nasza garderoba.

To zmiana umowy, którą musicie uzgodnić. Druga: w trakcie budowy wychodzi, że jakieś prace są konieczne, a nikt ich nie przewidział. Nasza umowa ma wynagrodzenie kosztorysowe, czyli liczone z kosztorysu. Przy takim wynagrodzeniu wykonawca może żądać za te prace odpowiedniej dopłaty. Jeśli kosztorys robiłeś ty, to tylko wtedy, gdy mimo staranności nie dało się tego przewidzieć.

Tak mówi kodeks cywilny w przepisach o wynagrodzeniu kosztorysowym. Ale uwaga: jeśli zrobisz te prace bez zgody inwestora, dopłaty żądać nie możesz. A przy ryczałcie, czyli stałej kwocie, dopłaty co do zasady nie ma. Jak to załatwić, żeby potem nie było sporu? Wszystko na piśmie. Najpierw zlecenie od inwestora: co, gdzie i ile. Potem twoja wycena.

Na końcu aneks do umowy z nową kwotą, podpisany przez obie strony. Kodeks mówi, że umowa o roboty budowlane powinna być stwierdzona pismem. Rozsądnie więc, żeby jej zmiana też była na piśmie. Pamiętasz gwarancję zapłaty z poprzedniego odcinka? Za roboty dodatkowe możesz jej żądać tylko wtedy, gdy inwestor zaakceptował je na piśmie.

Ile kosztuje garderoba? Ścianka ma 4 metry długości i 2,70 metra wysokości. To 10,8 metra kwadratowego. Tynk idzie z obu stron, więc dwa razy więcej: 21,6 metra. Metr kwadratowy ścianki kosztuje w ofercie 189 złotych i 81 groszy. Ale to cena bez narzutów. Narzuty to koszty pośrednie, na przykład biuro, i zysk firmy.

Bierzemy te same co w ofercie: 12 procent kosztów pośrednich i 6 procent zysku. Wychodzi 225 złotych i 35 groszy za metr. Tynk tak samo: 155 złotych i 61 groszy. Razem 5 794 złote i 96 groszy netto, czyli bez VAT.

2:33 Aneks w programie

W programie taka zmiana to zlecenie zmiany, czyli dokument, który zapisuje, co się zmienia i za ile. Tytuł: aneks nr 1, garderoba. Dwie pozycje: ścianka i tynk. Widzisz kolumny pierwotna ilość i nowa ilość? Pierwotna to zero, bo tych robót w umowie nie było. Liczy się więc cała nowa ilość. Program mnoży ją przez stawkę z wyceny i pokazuje zmianę kosztów każdej pozycji.

Wykonawca składa zlecenie, a zatwierdza je inwestor. Jedna osoba nie może zrobić obu kroków, program tego pilnuje. Status: zatwierdzone. Wpływ na koszt: plus 5 794 złote i 96 groszy. Wpływ na harmonogram: 0 dni. Dlaczego? Bo garderobę murujemy razem z innymi ścianami. Co się zmieniło w umowie? Wartość pierwotna zostaje: około 365 tysięcy złotych.

Dzięki temu widać, od czego zaczęliście. Obok wartość aktualna, razem z aneksem: około 371 tysięcy. A w planie płatności jest nowa rata za garderobę. Płatna razem z drugą ratą, za odbiór ścian.

3:43 Waloryzacja

Druga sprawa: ceny. Według wstępnych danych GUS, czyli urzędu statystycznego, budowa budynków była we wrześniu 2026 roku droższa o 6,7 procenta niż rok wcześniej. Kto ponosi to ryzyko? Kodeks cywilny mówi: płaci się kwotę z umowy. Chyba że wpiszecie do umowy klauzulę waloryzacyjną. To zapis, że kwota zmienia się razem z jakimś wskaźnikiem.

Wskaźnik to liczba, która pokazuje, jak zmieniają się ceny. A sąd? Przy istotnej zmianie wartości pieniądza może zmienić kwotę. Ale firma nie może o to prosić, gdy umowa wiąże się z jej działalnością. A wykonawca buduje właśnie w ramach działalności. Zostaje mu klauzula. W zamówieniach publicznych jest inaczej.

Jeśli umowa na roboty budowlane jest zawarta na dłużej niż 6 miesięcy, klauzula waloryzacyjna jest obowiązkowa. I działa w obie strony. A bez nowego przetargu umowę można zmienić tylko w określonych przypadkach. Przy robotach budowlanych między innymi do 15 procent wartości pierwotnej. A nasza garderoba? Po przeliczeniu to nieco ponad półtora procenta umowy.

4:48 Klauzula i próg

Co wpisać do takiej klauzuli w umowie prywatnej? Możesz wzorować się na zamówieniach publicznych. Po pierwsze wskaźnik, na przykład ceny budowy budynków z GUS. Po drugie miesiąc bazowy, od którego liczysz zmianę, zwykle miesiąc podpisania umowy. Po trzecie próg, czyli o ile musi zmienić się wskaźnik, zanim zmienicie kwotę.

W naszym przykładzie 5 procent. Po czwarte limit, czyli największa możliwa zmiana. I niech klauzula działa w obie strony. Gdy ceny spadną, inwestor też zapłaci mniej. Wskaźniki trzymasz w programie, w module indeksu cen. Indeks to poziom cen w danym miesiącu. Wpisaliśmy tu prawdziwe dane GUS dla budowy budynków.

Danych z naszego roku budowy jeszcze nie ma, więc testujemy na roku 2026. Nasza ostatnia rata to około 83 tysięcy złotych. Załóżmy, że jest w cenach z marca, a płacimy ją w sierpniu. Program dzieli indeks z sierpnia przez indeks z marca. Wychodzi plus 2,66 procenta. Rata urosłaby do około 85 200 złotych.

Próg w naszym przykładzie to 5 procent. 2,66 procenta to mniej, więc kwota się nie zmienia. Przy krótkiej budowie, jak nasza, klauzula może nic nie zmienić. Ale przy budowie na cały rok? Wzrost o 6,7 procenta już przekracza próg. Wtedy klauzula chroni wykonawcę. Im dłuższa umowa, tym ważniejsza waloryzacja.

Jeszcze jedna ważna uwaga. Ceny i ilości w bazach kosztów są przybliżone i służą tylko do orientacji. Każdą cenę i każdą ilość sprawdź sam albo ze specjalistą. Nie ponosimy odpowiedzialności za błędy. Zanim zrobisz cokolwiek ponad umowę, sprawdź 5 rzeczy. Czy masz zlecenie inwestora na piśmie? Czy wycena ma te same ceny i narzuty co oferta? Czy aneks podpisały obie strony?

Czy wiesz, kiedy dostaniesz pieniądze za te roboty? I czy umowa ma klauzulę waloryzacyjną ze wskaźnikiem, progiem i limitem? Przeszliśmy całą drogę: od kosztorysu, przez ofertę, umowę i rozliczenie etapu, aż do aneksu i waloryzacji. OpenConstructionERP jest darmowy i ma otwarty kod. Chcesz tak prowadzić swoją budowę? Zacznij od filmu o instalacji.

Link jest tutaj.

Related videos

  1. Manage Your Subs: Pay, Hold Back3:13 EN · United States Manage Your Subs: Pay, Hold Back Follow the framing subcontract on the example duplex through its agreement, a change order, payment and retainage in OpenConstructionERP. Retainage terms and release requirements depend on the applicable contract and law.
  2. Manage Construction Change Orders4:45 EN · Canada · Ontario Manage Construction Change Orders Your crew hits rock the soils report never showed, and the work, the price and the finish date all change. See how CCDC 2 handles it, then record the change order, price it against your estimate and get it approved.
  3. Varianti in cantiere: nuovi prezzi e ordini di modifica5:13 IT · Italy Varianti in cantiere: nuovi prezzi e ordini di modifica How do I turn a variant request into an order linked to the contract, build a new price for an item missing from the price list, and check the legal limits?
  4. 预付款基数怎么核对:签约一周的三笔钱与三张保函5:25 ZH · China 预付款基数怎么核对:签约一周的三笔钱与三张保函 How do I calculate the advance payment, the safety fee and the retention correctly in the week the contract is signed?
  5. 变更与签证:口头指示变书面,按合同期限报价5:05 ZH · China 变更与签证:口头指示变书面,按合同期限报价 How do I turn a verbal instruction from the client's representative into a priced change within the contract deadlines?
  6. 材料调差与费用索赔:钢筋涨价和停工7天怎么算5:17 ZH · China 材料调差与费用索赔:钢筋涨价和停工7天怎么算 How much of a rebar price rise and a 7-day stoppage can I really claim from the employer?