راه‌اندازی پروژه، WBS و کدهای هزینه

چیست

چه کسی انجام می‌دهد

مدیر پروژه

تفکیک دامنه کار، بسته‌های کلیدی و سطوح گزارش‌دهی را که پروژه بر پایه آن‌ها اداره می‌شود تعیین می‌کند.

کارشناس متره و برآورد (QS) یا مدیر هزینه

استاندارد طبقه‌بندی را انتخاب می‌کند و ساختار کدهای هزینه‌ای را می‌سازد که برآورد و گزارش‌های هزینه از آن استفاده می‌کنند.

کارشناس برنامه‌ریزی

عناصر WBS را با فعالیت‌های برنامه زمان‌بندی هم‌تراز می‌کند تا پیشرفت و هزینه روی یک مبنا مقایسه شوند.

مسئول مالی یا بازرگانی

کدهای سطح شرکت، ارز، رفتار مالیاتی و نحوه نگاشت هزینه‌های پروژه به حساب‌ها را تأیید می‌کند.

مدیر سامانه

پروژه را ایجاد می‌کند و کاربران، نقش‌ها و سطوح دسترسی تیم پروژه را تنظیم می‌کند.

چگونه پیش می‌رود

1. ثبت پروژه

   پروژه را با کارفرما، محل، ارز، تنظیمات مالیاتی و تاریخ‌های کلیدی ایجاد کنید. نوع پیمان مورد انتظار را هم ثبت کنید، چون بر روش پرداخت و رویه تغییرات اثر می‌گذارد.

2. انتخاب استاندارد طبقه‌بندی

   طبقه‌بندی هزینه‌ای را برگزینید که کارفرما و بازار انتظار دارند، مانند NRM، DIN 276 یا MasterFormat، و تصمیم بگیرید که آیا مجموعه کد داخلی نیز زیر آن قرار می‌گیرد یا نه.

3. ساخت WBS

   دامنه کار را تا سطحی که هزینه و پیشرفت در آن کنترل خواهد شد به ساختمان‌ها، پهنه‌ها، اجزا یا بسته‌های تخصصی بشکنید.

4. تعریف کدهای هزینه

   فهرست کدهای هزینه را بسازید که عناصر WBS را به انواع هزینه مانند نیروی کار، ماشین‌آلات، مصالح، پیمان فرعی و هزینه‌های عمومی کارگاه وصل می‌کند.

5. تنظیم تیم و دسترسی‌ها

   کاربران را با نقش‌هایی متناسب با مسئولیتشان اضافه کنید تا برآوردکاران، کارشناسان خرید و کارکنان کارگاه فقط آنچه را که باید ببینند و ویرایش کنند.

6. پیکربندی قواعد اعتبارسنجی

   بررسی داده‌ها را برای استاندارد برگزیده فعال کنید تا کدهای جاافتاده یا ردیف‌های ناقص زود شناسایی شوند.

7. قطعی‌سازی و ابلاغ

   ساختار توافق‌شده را به تیم ابلاغ کنید و تغییرات بعدی آن را با یک مرحله تأیید ساده کنترل کنید.

تفاوت بر حسب کشور

بریتانیا

RICS NRM1 تفکیک استاندارد اجزا را برای برنامه‌ریزی هزینه ارائه می‌دهد و NRM2 قواعد اندازه‌گیری تفصیلی کارهای ساختمانی را تعیین می‌کند. بسیاری از مدیران هزینه از همان ابتدا برنامه هزینه را بر پایه گروه‌های NRM1 ساختار می‌دهند تا با داده‌های مرجع قابل مقایسه باشد.

آلمان

DIN 276 گروه‌های هزینه (Kostengruppen) را تعریف می‌کند، مثلاً 300 برای ساخت ساختمان و 400 برای تأسیسات ساختمان، و در پروژه‌های ساختمانی دولتی و بیشتر پروژه‌های خصوصی به کار می‌رود. مراحل کاری HOAI (Leistungsphasen 1 تا 9) تعیین می‌کند چه زمانی برآوردهای هزینه با دقت فزاینده لازم است.

فرانسه

پروژه‌های تابع loi MOP، که اکنون بخشی از Code de la commande publique است، مراحل طراحی تعریف‌شده‌ای مانند ESQ، APS، APD، PRO و DCE را دنبال می‌کنند. کار معمولاً بر پایه تخصص به لات‌ها تقسیم می‌شود که اغلب نخستین سطح تفکیک را تشکیل می‌دهد.

ایالات متحده

CSI MasterFormat مشخصات و داده‌های هزینه را بر پایه نتیجه کار در قالب دیویژن‌ها سازمان می‌دهد، در حالی که UniFormat بر پایه سیستم‌های ساختمان است و برای برآوردهای اولیه رایج است. بسیاری از پیمانکاران هزینه‌ها را به دیویژن‌های MasterFormat کدگذاری می‌کنند و ساختار داخلی هزینه کار را زیر آن می‌گذارند.

بین‌المللی

در پروژه‌های مبتنی بر FIDIC، تفکیک کار باید بازتاب فهرست مقادیر یا جدول پرداخت‌های پیمان باشد، چون صورت‌وضعیت‌ها و دستورهای تغییر بر پایه آن‌ها ارزش‌گذاری می‌شوند. وام‌دهندگان پروژه‌های بین‌المللی اغلب گزارش هزینه را با قالب خودشان نیز طلب می‌کنند.

اشتباهات رایج

• ساختن WBS بر پایه مجموعه نقشه‌ها و نه بر پایه شیوه خرید و کنترل کار، که بسته‌هایی می‌سازد که از چندین کد عبور می‌کنند.
• ایجاد کدهای هزینه بیش از حد، به‌طوری که کارکنان کارگاه کدها را تصادفی می‌زنند و گزارش‌ها به نویز تبدیل می‌شوند.
• استفاده از ساختاری متفاوت برای برآورد و بودجه، که تحویل از برآورد به اجرا را به کدگذاری مجدد دستی بدل می‌کند.
• نادیده گرفتن استاندارد گزارش‌دهی مورد نیاز کارفرما تا زمانی که نخستین گزارش هزینه سررسید می‌شود.
• اجازه دادن به تغییرات موردی در فهرست کدها در طول پروژه بدون ثبت آن‌ها، که مقایسه میان دوره‌ها را بر هم می‌زند.

در OpenConstructionERP